کشت نشایی در کشاورزی نوین راهکاری موثر در مدیریت مصرف آب تا افزایش تولید
مدیرکل دفتر امور سبزیها و گیاهان جالیزی گفت: با تشدید کمآبی و افزایش ضرورت بهرهوری در بخش کشاورزی، استفاده از روشهای نوین کشت بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. کشت نشایی بهعنوان یکی از راهکارهای مؤثر در مدیریت مصرف آب، کاهش تلفات گیاهی و افزایش عملکرد تولید، نقش مهمی در توسعه کشاورزی پایدار و تأمین امنیت غذایی ایفا میکند.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت جهاد کشاورزی، فرید سپری مدیرکل دفتر امور سبزیها و گیاهان جالیزی در گفتگویی اظهار کرد: آب و تأمین آن نهتنها از عوامل اصلی فعالیتهای بخش کشاورزی است، بلکه بقا و ادامه حیات نیز به آن بستگی دارد. اغلب فعالیتهای انسانی از جمله تولید محصولات کشاورزی، دامی و صنعتی به آب وابسته است.
وی ادامه داد: دسترسی به آب سالم و بهرهبرداری بهینه از منابع آب از مهمترین موضوعات مطرح برای انسان امروز است، بنابراین بهرهبرداری بهینه از منابع آب، کاهش آلودگی منابع آب و استفاده از منابع تجدیدپذیر از ارکان اصلی توسعه محسوب میشود.
سپری با بیان اینکه با محدود شدن منابع آبی، تغییرات اقلیمی و افزایش نیاز بخشهای مختلف، افزایش بهرهوری و بهکارگیری تکنیکهایی که مصرف آب در بخش کشاورزی را کاهش داده و در عین حال تولید را حفظ کنند، ضروری است، گفت: بخش کشاورزی مسئول تأمین امنیت غذایی جامعه است و لازم است با بهکارگیری روشهای نوین، مصرف آب کاهش یابد تا در تولید مواد غذایی مشکلی ایجاد نشود.
وی افزود: در میان زیربخشهای کشاورزی، زراعت نقش تعیینکنندهای در تأمین غذای انسان دارد و به دلیل سطح زیر کشت وسیع، بیشترین مصرف آب را نیز به خود اختصاص میدهد. انتخاب روشهایی که بتوانند موجب صرفهجویی در مصرف آب شوند، اهمیت زیادی دارد و نشاکاری یکی از روشهایی است که میتواند راندمان مصرف آب را در زراعت افزایش دهد.
مدیرکل دفتر امور سبزیها و گیاهان جالیزی با اشاره به این نکته که نشا گیاهی است که بخشی از دوره رشد خود را در محیطی مناسب و کنترلشده طی کرده و سپس به زمین اصلی منتقل میشود، عنوان کرد: با انجام عملیات نشاکاری میتوان در میزان آب مورد نیاز برای جوانهزنی و استقرار گیاه صرفهجویی کرد.
به گفته وی، از دیگر مزایای نشاکاری میتوان به کاهش مشکلات ناشی از علفهای هرز، افزایش سرعت رشد اولیه گیاه و کاهش تلفات اشاره کرد.
سپری خاطرنشان کرد: نشا نسبت به بذر مستقیم از توانایی و سرعت رشد بیشتری برخوردار است لذا اجرای عملیات نشاکاری میتواند موجب صرفهجویی حدود ۱۵ درصدی در مصرف آبی شود که معمولاً در مرحله جوانهزنی و استقرار گیاه مصرف میشود.
وی ابراز امیدواری کرد: با توسعه روشهای نشاکاری، صرفهجویی مناسبی در مصرف آب بخش کشاورزی حاصل شود.
مدیرکل دفتر امور سبزیها و گیاهان جالیزی تاکید کرد: با توجه به ضرورت تأمین امنیت غذایی، کاهش خسارتهای ناشی از کمآبی و افزایش بهرهوری آب، باید از روشهای نوین کاهش مصرف آب استفاده کرد تا ضمن حفظ سطح زیر کشت و میزان تولید، امکان بهرهبرداری مناسب از منابع آب فراهم شود.
وی ادامه داد: در شرایط بحرانی کمآبی، یکی از مهمترین راهکارهای مدیریت منابع آب و افزایش راندمان مصرف، کشت محصولات زراعی بهصورت نشایی است، در این راستا استفاده از روشهای آبیاری تحت فشار و توسعه کشت نشایی بهعنوان فناوریهای مؤثر مطرح هستند.
سپری در رابطه با انواع نشا اظهار کرد: نشاها عموماً به دو صورت نشای ریشهلخت و نشای سینی یا نشای گلدانی تولید میشوند که در روش اول بذر در خزانه یا بستر کشت کاشته شده و پس از رشد، نشا از خاک خارج و به زمین اصلی منتقل میشود ودر روش دوم بذر در سلولهای سینی کشت میشود و تا زمان انتقال در همان محیط باقی میماند. رشد ریشه در محیطی بسته صورت میگیرد که موجب تشکیل توده ریشهای منسجم میشود.
وی، مزایای نشای سینی نسبت به نشای ریشهلخت را در آسیب کمتر به سیستم ریشهای هنگام جابهجایی، استقرار یکنواختتر در مزرعه، سرعت بالاتر انتقال و کشت، جذب سریعتر آب و مواد غذایی، کاهش تنش پس از انتقال و درصد گیرایی بسیار بالا (نزدیک به ۱۰۰ درصد) دانسته و تصریح کرد: در مقابل، در نشای ریشهلخت هنگام جابهجایی بخشی از ریشه آسیب میبیند و گیاه برای بازسازی ریشه به زمان بیشتری نیاز دارد. این آسیب میتواند زمینه ورود عوامل بیماریزا و پوسیدگی ریشه را فراهم کند.
مدیرکل دفتر امور سبزیها و گیاهان جالیزی، در خصوص وضعیت کشت نشایی در سبزی و صیفی اظهار داشت: محدودیت منابع آبی کشور ایجاب میکند که صرفهجویی در مصرف آب و توسعه نشاکاری بهویژه در محصولات سبزی و صیفی مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بر اساس آمار سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ سطح زیر کشت محصولات سبزی و صیفی حدود ۶۶۷ هزار هکتار برآورد شده است، همچنین میزان تولید این محصولات حدود ۲۶ میلیون تن بوده که از کل سطح زیر کشت، حدود ۲۳۵ هزار هکتار به صورت نشایی کشت شده و بیشترین سطح کشت نشایی مربوط به گوجهفرنگی با حدود ۹۳ درصد و پیاز با حدود ۶۸ درصد است.
نظر دهید